Góc Chuyên gia · An toàn người bệnh

Sai sót, sự cố, sai phạm y khoa và bệnh do thầy thuốc

Cần tách bạch bệnh do thầy thuốc, gồm sai sót và sự cố y khoa, với sai phạm y khoa là những tiêu cực trong ngành. Phần lớn tổn hại trong chăm sóc có thể phòng tránh.

Bản tóm tắt do huutrungquach.com biên soạn. Toàn văn, hình ảnh và tài liệu tham khảo của tác giả được đăng tại phulenghia.com.

Xuất phát từ bài phát biểu của GS Phạm Mạnh Hùng tại một lễ tốt nghiệp năm 2024 về những rủi ro của nghề y, TS.BS Trần Bá Thoại đề nghị phân biệt rõ hai khái niệm: bệnh do thầy thuốc (iatrogenic disease) và sai phạm y khoa.

Những nội dung chính

  • Bệnh do thầy thuốc bao gồm sai sót y khoa (sơ suất trong thao tác hay phương pháp điều trị) và sự cố y khoa (biến chứng, tác dụng không mong muốn của thuốc và thủ thuật).
  • Các dạng thường gặp: nhiễm khuẩn bệnh viện do vi khuẩn đa kháng, dùng thuốc sai hoặc quá liều, dị ứng và độc tính của thuốc, giải thích thiếu thận trọng khiến người bệnh lo âu, chẩn đoán hay tiên lượng sai.
  • Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 1/10 người bệnh nhập viện gặp biến cố gây tổn hại, và hơn một nửa số tổn hại liên quan đến chăm sóc y tế có thể phòng tránh được.
  • Kết luận của tác giả: thuốc là con dao hai lưỡi; chăm sóc tốt đòi hỏi cả kiến thức, y đức và y thuật; người bệnh cũng nên tránh lạm dụng khám, xét nghiệm và thuốc.

Đọc toàn văn trên phulenghia.com ↗

Nội dung bài viết thể hiện quan điểm chuyên môn của tác giả. Phần bình luận thể hiện quan điểm cá nhân của TS.BS Quách Hữu Trung, không đại diện cho Hệ thống Y tế Vinmec. Thông tin mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ.

Bài khác của TS.BS Trần Bá Thoại

· Tim mạch – Dự phòng

Đột tử: nhận biết và phòng ngừa

Đột tử đến bất ngờ, kể cả ở người trông khỏe mạnh. TS.BS Trần Bá Thoại tổng quan nguyên nhân theo lứa tuổi, dấu hiệu cảnh báo, cách tầm soát và sơ cứu.

Đọc bài →

Sắp đăng · 02/11/2026 · Tuổi thọ khỏe mạnh

Sụt mất cơ ở người lớn tuổi (sarcopenia)

Mất dần khối cơ và sức cơ theo tuổi thường bị coi là chuyện tự nhiên, nhưng có thể phát hiện bằng các test đơn giản và cải thiện bằng tập kháng lực cùng dinh dưỡng đủ đạm.

Đọc bài gốc trên phulenghia.com ↗

Sắp đăng · 05/11/2026 · Nội tiết – Chuyển hóa

Vòng bụng càng to, “lò xo” càng yếu

Béo bụng làm giảm testosterone qua kháng insulin và giảm SHBG, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh dục nam và kéo theo nhiều bệnh chuyển hóa – tim mạch.

Đọc bài gốc trên phulenghia.com ↗