Chuyển đổi số và AI y tế

Khi bác sĩ hỏi AI những câu hỏi của người làm lâm sàng

DANADE 2026 có 11 báo cáo đề cập trực tiếp đến trí tuệ nhân tạo, từ phòng khám mắt, phòng siêu âm tuyến giáp đến khoa hồi sức. Điều đáng chú ý không nằm ở con số, mà ở cách đặt câu hỏi: AI giúp được gì cho người bệnh, và làm sao biết nó giúp thật?

Hội nghị Nội tiết – Đái tháo đường và Rối loạn chuyển hóa Đà Nẵng mở rộng lần thứ 3 (DANADE 2026) diễn ra ngày 21–22/11/2026 tại Đà Nẵng, do Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam, Sở Y tế TP. Đà Nẵng, Hội Nội tiết – Đái tháo đường TP. Đà Nẵng và Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng đồng tổ chức. Chủ đề năm nay là “Từ tri thức y khoa đến ứng dụng AI: Lá chắn toàn diện cho bệnh nội tiết chuyển hóa và biến chứng đa cơ quan”. Ngay trong chủ đề, AI được đặt sau tri thức y khoa, như một phần nối dài của tri thức ấy, không phải thứ thay thế nó.

AI có mặt ở nhiều phiên, không chỉ ở phiên AI

Phiên chuyên đề “Trí tuệ nhân tạo trong nội tiết, đái tháo đường và biến chứng” có bảy báo cáo: từ dự báo nguy cơ và cá thể hóa điều trị đái tháo đường típ 2, phân tầng nguy cơ từ dữ liệu thực tế, tích hợp AI với multi-omics và y học tái tạo, đến sàng lọc bệnh võng mạc, điều trị phù hoàng điểm, chẩn đoán bệnh nội tiết và hỗ trợ đọc siêu âm nhân giáp để sàng lọc ung thư tuyến giáp tại Việt Nam.

Bốn báo cáo khác đưa AI vào các phiên chuyên môn:

  • Lão khoa: mô hình ứng dụng AI trong quản lý sức khỏe cá thể hóa tại Vinmec Da Nang Longevity Centre.
  • Béo phì: cá thể hóa bảo vệ đa cơ quan cho người béo phì trong kỷ nguyên AI.
  • Hồi sức: AI trong đánh giá huyết động ở bệnh nhân hồi sức nặng và bệnh nhân phẫu thuật.
  • Dinh dưỡng lâm sàng: vai trò của AI cùng đội hỗ trợ dinh dưỡng đối với kết quả điều trị ở bệnh nhân thở máy.

Việc AI xuất hiện cả ở những phiên không mang tên AI cho thấy chủ đề này đã bước ra khỏi khu vực dành riêng cho công nghệ để đi vào trao đổi chuyên môn hằng ngày của nhiều chuyên khoa.

Câu hỏi bắt đầu từ công việc cụ thể

Mỗi chuyên khoa đặt cho AI một câu hỏi khác nhau:

  • Bác sĩ mắt hỏi AI có thể giúp ở bước nào trong chuỗi sàng lọc võng mạc, để người cần khám chuyên khoa được phát hiện sớm và chuyển đúng nơi.
  • Bác sĩ nội tiết hỏi dữ liệu lâm sàng có thể giúp quyết định ai cần theo dõi sát hơn, ai cần đánh giá thêm biến chứng.
  • Bác sĩ siêu âm hỏi AI có thể hỗ trợ phân loại nhân giáp ra sao trên dữ liệu hình ảnh của người Việt.
  • Bác sĩ hồi sức hỏi AI có thể giúp đánh giá huyết động kịp thời hơn và cải thiện chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh thở máy hay không.

Không câu hỏi nào xuất phát từ việc “có công nghệ mới thì dùng thử”. Tất cả đều xuất phát từ một nút thắt có thật trong chăm sóc. Một công cụ sàng lọc chỉ có giá trị khi người được phát hiện thực sự được đưa đến bước điều trị tiếp theo. Một mô hình phân tầng nguy cơ chỉ hữu ích khi kết quả của nó làm thay đổi kế hoạch theo dõi.

Có chỗ cho hoài nghi

Phiên chuyên đề không chỉ trình bày tiềm năng. Một báo cáo về phù hoàng điểm do đái tháo đường đặt câu hỏi ngay trong tiêu đề: AI trong điều trị là “huyền thoại hay thổi phồng?”. Một báo cáo khác về chẩn đoán bệnh nội tiết hỏi thẳng: “chúng ta đang ở đâu?”.

Việc đưa những câu hỏi phản biện này vào phiên chính cho thấy cuộc thảo luận đã trưởng thành hơn: bác sĩ quan tâm đến công nghệ, đồng thời đòi hỏi bằng chứng về giá trị thực sự cho người bệnh.

Tôi và Vinmec Đà Nẵng tại DANADE 2026

Vinmec Đà Nẵng tham gia hội nghị với vai trò đồng tổ chức, cùng 10 báo cáo viên và 12 báo cáo khoa học, trong đó có các báo cáo bằng tiếng Anh và báo cáo của điều dưỡng. Với tôi, đây là hội nghị nhiều vai trò: Đồng Trưởng Ban tổ chức, Ủy viên Hội đồng Khoa học, phát biểu tại lễ khai mạc với tư cách đơn vị đồng tổ chức và Phó Chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường TP. Đà Nẵng.

Tôi đồng chủ tọa hai phiên: phiên Trí tuệ nhân tạo trong nội tiết, đái tháo đường và biến chứng cùng PGS.TS.BS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương; và phiên Bàn chân đái tháo đường, bệnh lý động mạch và tĩnh mạch ngoại biên cùng NGND.GS.TS.BS Huỳnh Văn Minh.

Hai báo cáo tôi trình bày thay mặt Vinmec Đà Nẵng là hai bước liên tiếp của cùng một con đường. Báo cáo thứ nhất, “AI trong bệnh nội tiết – chuyển hóa: từ dữ liệu thực tế đến phân tầng nguy cơ và dự phòng biến chứng đa cơ quan”, dựa trên 86.808 lượt khám của 38.199 người bệnh tại Vinmec Đà Nẵng, trong đó 29,7% lượt khám thuộc nhóm từ 40 tuổi trở lên. Báo cáo đề xuất chuyển từ “có bệnh – điều trị – biến chứng” sang “dữ liệu – đánh giá nguy cơ – dự báo sớm – ngăn biến chứng”, với mô hình phân tầng bốn mức nguy cơ gắn với bốn chiến lược can thiệp. Đó là bước nhận diện: ai có nguy cơ cao, vấn đề nào cần ưu tiên.

Báo cáo thứ hai giới thiệu mô hình ứng dụng AI tại Vinmec Da Nang Longevity Centre, với năm trụ cột: dự phòng chính xác, lão hóa khỏe mạnh, tối ưu hóa bệnh mạn tính, AI và sức khỏe số, chương trình tuổi thọ cho khách quốc tế, cùng lộ trình 2027–2030 từ Healthy Aging Clinic đến Longevity Centre. Đó là bước tiếp theo: hồ sơ nguy cơ phải trở thành lịch theo dõi, mục tiêu chăm sóc và kế hoạch dự phòng của riêng từng người, hướng tới kéo dài những năm sống khỏe chứ không chỉ kéo dài tuổi thọ.

Chỗ khó nhất nằm ở đoạn chuyển giữa hai bước: khi một con số trên màn hình phải trở thành một quyết định mà bác sĩ và người bệnh cùng hiểu, cùng đồng ý và cùng thực hiện. Slide hai báo cáo được lưu trữ mở trên Zenodo (DOI 10.5281/zenodo.24438096 và 10.5281/zenodo.24438098).

Hiểu AI đang trở thành năng lực nghề nghiệp

Chương trình hội nghị cho thấy sự quan tâm và các hướng ứng dụng. Hiệu quả của từng công cụ trong thực hành chỉ có thể được xác định qua dữ liệu kiểm chứng tại chỗ và kết quả theo dõi người bệnh. Nhân viên y tế không cần trở thành kỹ sư dữ liệu, nhưng ngày càng cần trả lời được ba câu hỏi với mỗi công cụ AI:

  • Công cụ này được xây dựng và kiểm chứng trên nhóm người bệnh nào, có giống người bệnh của mình không?
  • Nó có thể sai ở đâu, và khi sai thì hậu quả là gì?
  • Kết quả của nó cần được kiểm tra thế nào trước khi đưa vào quyết định chăm sóc?

Hiểu đến mức ấy giúp đội ngũ y tế chọn đúng việc để giao cho công nghệ, và nhận ra lúc nào cần dừng lại để xem xét.

Khi bác sĩ hỏi AI có giúp phát hiện sớm biến chứng, ưu tiên đúng người có nguy cơ cao hay đánh giá kịp thời một bệnh nhân nặng, công nghệ đã bước vào cuộc thảo luận về chất lượng chăm sóc. Đó là nơi giá trị của AI được đo bằng kết quả có ý nghĩa với người bệnh.

Nội dung mang tính thông tin, không thay thế tư vấn y khoa cá nhân.

Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả, không đại diện cho Hệ thống Y tế Vinmec.

Read in English →

Bài liên quan

· Chuyển đổi số và AI y tế

AI + Gen + Y học cổ truyền: Y học chính xác sẽ bắt đầu từ đâu tại Việt Nam?

Sáng 08/11/2026, trong vai trò Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Đà Nẵng, tôi có buổi làm việc với TS. Cao Anh Tuấn, Đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc LIFE AI, tại văn phòng của doanh nghiệp ở Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC), Hà Nội. Chúng tôi không nói về một phần mềm. Chúng tôi nói về một câu hỏi lớn hơn: khi AI đã đọc được gen và dự đoán được nguy cơ, y học chính xác tại Việt Nam sẽ bắt đầu từ đâu, và bắt đầu thế nào để không rời xa người bệnh?

Đọc bài →

· Chuyển đổi số và AI y tế

Dữ liệu y tế: tài sản hay trách nhiệm?

Khi các bệnh viện Trung Quốc đưa dữ liệu bệnh án lên sàn giao dịch phục vụ AI, câu hỏi cho Việt Nam không phải là có nên bán dữ liệu hay không, mà là bệnh viện đã sẵn sàng quản trị dữ liệu như một tài sản có trách nhiệm hay chưa.

Đọc bài →